A5 Boyutu ve Piksel Karşılığı Nedir? (Otomatik Şablon Oluşturucu ile Hemen İndir)

"Abi dosyayı gönderdim, baskıya verdik, elime geçince gördüm ki kenarlar beyaz kalmış."

Bu cümleyi kaç kere duydum saymadım artık. Matbaada geçen şu yıllarda en çok bu yüzden kan ter içinde kaldık: müşteri Photoshop'ta "A5 boyutunda" diye bir dosya hazırlıyor, biz açıyoruz, ölçü tutmuyor. Kimi 148x210 mm zannediyor cm yazıyor, kimi pikseli yanlış giriyor, kimi de bleed (taşma payı) diye bir şey olduğunu hayatında duymamış.

Bu yazıda A5'in gerçek ölçüsünü, hem baskı hem ekran için piksel karşılığını, kaç DPI'da ne çıktığını tek tek anlatacağım. Sonunda da elle hesap yapmaktan kurtaracak bir şey var, ona da geliyoruz.

Önce iş: A5 kaç cm, kaç mm?

Kafanızda net dursun, gerisi çorap söküğü gibi gelir.

Yani A5, A4 kağıdın tam ortadan ikiye katlanmış hali. A4'ü ikiye katla, A5 çıkar. A5'i ikiye katla, A6 çıkar. Bu mantığı bir kez kafanıza kazıyın, hiçbir seri (A serisi) sizi şaşırtmaz bir daha.

Peki piksel karşılığı ne, kaç DPI'da ne değişiyor?

İşte asıl kafa karıştıran nokta burası. Çünkü "A5 kaç piksel" sorusunun tek bir cevabı yok. Ne için kullanacağınıza göre değişir. Piyasada bu yüzden yarı ürün, yarı bulanık dosyalar geliyor elimize.

Ekran / web için (72-96 DPI)

Bir web sitesine koyacaksanız, sosyal medyada paylaşacaksanız, mail eki yapacaksanız:

Baskı için (300 DPI — matbaanın istediği standart)

Burası kritik. Baskıya girecek her iş 300 DPI olmalı, aksi halde çıktı bulanık, pikselli, "acemi işi" görünür.

Bunu ezberleyin: A5 baskı = 1748x2480 px, 300 DPI. Tasarımcıya bu rakamı verdiğinizde adam anlar ki karşısındaki işini biliyor.

"300 DPI yazdım ama yine reddetti" — bleed meselesi

Burada işin sırrı var, çoğu kişi bilmiyor. Matbaa sadece 148x210 mm'lik saf ölçüyü istemez. Kesim bıçağı milimetrik hassasiyette çalışsa da, kağıt yığın halinde kesildiği için 1-2 mm oynama payı bırakmak zorundasınız. Buna bleed (taşma payı) diyoruz.

Biz bu hatayı sektörde onlarca kez yaşadık: müşteri tam 148x210 mm dosya gönderiyor, arka fonu renkli, kesim 1 mm bile kayınca kenarda ince beyaz bir şerit çıkıyor. Müşteri "bozuk bastınız" diyor, aslında dosya baştan eksik.

Doğrusu şu:

• Gerçek ölçü: 148 x 210 mm
• Bleed'li çalışma ölçüsü: 154 x 216 mm (her kenardan +3mm)
• 300 DPI piksel karşılığı (bleed'li): 1819 x 2551 px

Yani tasarımı yaparken fonu, resmi, rengi bu 154x216'lık alanın tamamını kaplayacak şekilde uzatacaksınız. Metin, logo gibi önemli şeyler ise gerçek kesim çizgisinin en az 3-5 mm içinde kalacak. Buna da güvenli alan (safe zone) diyoruz. Bu payı bırakmazsanız kesim aracı bir tık kaysa logo yarım kalır, siz de "neden kesik geldi" diye bizi ararsınız.

CMYK mı RGB mi? Bu da apayrı dert

Ekranda muhteşem görünen o parlak turuncu, baskıda solgun bir hardal rengine dönüşüyorsa suçlu şablon değil, renk modudur. Ekranınız RGB'de çalışır, matbaa makinesi CMYK'da basar. Dosyayı RGB gönderirseniz, matbaa otomatik çevirir ama renkler ekrandaki gibi çıkmaz, hayal kırıklığı olur. Baskıya giden her dosyayı CMYK'a çevirip öyle kaydedin, sürpriz istemiyorsanız.

Piyasada sık yapılan 3 hata (biz hepsini gördük)

1. cm ile mm'i karıştırmak — Photoshop'ta "14,8 x 21" yazarken birim inç kalmış, dosya kocaman çıkmış, kimse fark etmemiş baskıya kadar.
2. Çözünürlüğü 72 DPI bırakmak — İnternetten indirilen görseli direkt A5 şablona koyup büyütmek. Ekranda güzel görünür, baskıda pikselli, bulanık çıkar.
3. Bleed'siz dosya göndermek — Kesim payı düşünülmeden hazırlanan dosyalarda beyaz kenar veya kesik logo garanti.

Uğraşma, hesabı biz kurduk

Açıkçası her seferinde elle mm'den piksele çevirip, üstüne bleed ekleyip, DPI ayarlamak vakit kaybı. Biz de dedik ki müşteri her seferinde bu hesabı yapmasın diye otomatik şablon aracımızı kurduk. Ebadı seçiyorsunuz — A5 dahil, ne isterseniz — sistem bleed'i de, doğru DPI'yı da, güvenli alanı da otomatik hesaplayıp size baskıya hazır PDF şablonunu saniyeler içinde veriyor. Tasarımcıya da, kendi işini yapan esnafa da bir telefon kadar kolay geliyor.

Etiket ile ilgili bu tür ölçü dertlerinin çoğunu otiket.com.tr üzerinden çözüyoruz zaten — merak ederseniz bir göz atın.

Özetle ne yapacaksınız

• Baskı için A5 = 1748 x 2480 px, 300 DPI
• Bleed'li çalışma ölçüsü = 1819 x 2551 px
• Renk modu CMYK
• Önemli her şeyi kesim çizgisinden içeride, güvenli alanda tutun

Bu dört maddeyi uygularsanız matbaadan "dosya bozuk" diye geri dönüş almazsınız. Uygulamak yerine hazır şablonla başlamak isterseniz, yukarıdaki araç zaten sizin için hesabı yapıyor.